वीर पुर्खा

Class 11 Nepali Lesson 1 provides an important introduction to the NEB Class 11 Nepali syllabus, focusing on core themes of Nepali literature, human values, and social awareness. This lesson helps students understand the main theme, summary, characters, literary devices, and message of the text while improving reading comprehension and exam-oriented writing skills. Lesson 1 is highly important for Class 11 Nepali exam preparation, long questions, short questions, and notes, making it a key chapter for students looking for easy explanations and complete study materials online.

गाउँको माया

संस्कृतिको नयाँ यात्रा

संस्कृतिको नयाँ यात्रा सुधा त्रिपाठीद्वारा लिखित एक आत्मपरक निबन्ध हो, जुन कक्षा ११ को नेपाली पाठ्यक्रममा समावेश छ। यस निबन्धमा लेखकले जीवनलाई निरन्तर अघि बढिरहने यात्राका रूपमा चित्रण गर्दै नेपाली समाजको सांस्कृतिक विविधता र त्यसभित्रको एकतालाई प्रस्तुत गरेकी छन्। निबन्धले संस्कृतिका नाममा हुने विभेदलाई विकृतिका रूपमा व्याख्या गर्दै न्यायपूर्ण, समतामूलक र साझा संस्कृतिको आवश्यकता औंल्याएको छ। नेपाली संस्कृतिको मौलिकता, सहिष्णुता र मानवतामूलक मूल्यलाई उजागर गर्ने यस निबन्धले पाठकलाई सांस्कृतिक चेतनातर्फ अग्रसर गराउँछ।

योगमाया

योगमाया कक्षा ११ को नेपाली पाठ्यक्रममा समावेश एक राष्ट्रिय जीवनी हो। यस पाठले योगमायालाई एक साहसी, विद्रोही र समाज सुधारक व्यक्तित्वका रूपमा प्रस्तुत गर्छ। बाल्यकालदेखि भोगेका अन्याय, छुवाछूत र सामाजिक उत्पीडनका विरुद्ध उनले आध्यात्मिक साधना र सत्यनिष्ठ विद्रोहलाई माध्यम बनाइन्। दासप्रथा, सतीप्रथा र वर्णाश्रम व्यवस्थाविरुद्ध आवाज उठाउँदै उनले समतामूलक र न्यायपूर्ण समाजको सपना देखिन्। जलसमाधिमार्फत उनले आफ्नो जीवन बलिदान गरेर नेपाली समाजमा गहिरो चेतना छोडेकी छन्।

साथीलाई चिठी

साथीलाई चिठी कक्षा ११ को नेपाली पाठ्यक्रममा समावेश गरिएको चिठी विधाको पाठ हो। यस पाठमा विदेशमा बसेको व्यक्तिले आफ्नो मित्रलाई लेखेको चिठीमार्फत वैदेशिक जीवनका कठिनाइ, संघर्ष र भावनात्मक पीडा व्यक्त गरेको छ। परदेशी जीवनले मानिसलाई आर्थिक रूपमा सक्षम बनाउन सहयोग गरे पनि मानसिक तनाव, एक्लोपन र परिवारबाट टाढा रहनु पर्ने बाध्यता देखाइएको छ। सरल भाषा र आत्मीय भावनाले भरिएको यो चिठीले मित्रता, संवेदना र मानवीय सम्बन्धको महत्व उजागर गर्छ।

त्यो फेरि फर्कला ?

“त्यो फेरि फर्केला ?” भवानी भिक्षुद्वारा लिखित एक मनोवैज्ञानिक कथा हो। यस कथामा सानी नामकी युवतीको जीवन र मनोविज्ञान प्रस्तुत गरिएको छ। एक रात बास बस्न आएको युवा यात्रीप्रति सानी आकर्षित हुन्छे। यात्री भोलिपल्ट नै गए पनि सानी उसको प्रतीक्षामा जीवन बिताउँछे। विवाहपछि पनि ऊ यात्रीलाई भुल्न सक्दिन। अन्ततः धेरै वर्षपछि यात्री फर्किए पनि सानीको प्रेम एकतर्फी मात्र भएको थाहा हुन्छ। यस कथाले एकतर्फी प्रेम, प्रतीक्षा र अवचेतन मनको पीडालाई मार्मिक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।